สำหรับเพื่อนๆ ทุกท่าน ที่เรียนหรือศึกษาด้านการตลาดมา...
คงต้องรู้จัก 4Ps หรือที่เราเรียกกันว่า ส่วนผสมทางการตลาด (Marketing Mix) ซึ่งย่อมาจาก...
- Product (ผลิตภัณฑ์)
- Price (ราคา)
- Place (สถานที่ / ช่องทางจัดจำหน่าย)
- Promotion (การส่งเสริมการตลาด)
ในบทความนี้ ผมจะไม่ขอกล่าวถึง 4Cs และ 7Ps นะครับ (ใครสนใจหาอ่านได้จากหนังสือ Marketing for Work... งานตลาด ได้เลยครับ มีอธิบายครบ... Tie-In ซะหน่อย อิอิ)
ซึ่ง 4Ps ที่ผมจะกล่าวต่อไปนี้ มีความสำคัญมากเปรียบได้กับพื้นฐานการตลาดเลยทีเดียว...
(ต่อให้ใครที่ยังไม่รู้เรื่องการตลาดเลย แต่ถ้าเข้าใจ 4Ps ก็พอเริ่มๆ ทำการตลาดเป็นบ้างแล้วล่ะครับ)
.
.
.
4Ps จริงๆ แล้วแฝงไว้ด้วยนัยสำคัญของ "การเรียงลำดับตัว P" ครับ
1. Product
อันดับแรกเลย... เราต้องมองที่ Product หรือผลิตภัณฑ์ก่อนเสมอ
การมองผลิตภัณฑ์ ง่ายมากครับ... เบสิคแค่ดูว่า ผลิตภัณฑ์เรามีทีเด็ดอะไร ที่เจ๋งกว่าคู่แข่ง...
ถ้าตอบได้ ถือว่า "ผ่าน"
แต่ถ้าตอบไม่ได้ !!!
ผมบอกได้เลยว่า ก่อนจะไปคิดถึง P ที่เหลือ... ธุรกิจคุณอยู่ในความเสี่ยงแล้วล่ะ
เพราะการแข่งขันในปัจจุบัน ไม่มีคำว่าปรานี เป็นยุคที่คนเข้มแข็งเท่านั้นที่จะอยู่รอด...
เพราะฉะนั้น ถ้าผลิตภัณฑ์คุณ พื้นๆ ธรรมดาๆ ไม่มีจุดเด่น ไม่มีจุดต่าง หรือไม่มีมูลค่าเพิ่มอื่นๆ เช่น แบรนด์ ภาพลักษณ์ การบริการ การรับประกัน ฯลฯ... อยู่รอดยากครับ
แนะนำว่า หาคำตอบเรื่องที่เด็ดของผลิตภัณฑ์คุณให้ได้ ก่อนจะไปคิดอย่างอื่นต่อครับ
2. Price
อันดับต่อมา ถ้าคุณสอบผ่านเรื่องผลิตภัณฑ์แล้ว ค่อยมาคิดเรื่องราคาต่อ...
ราคาเป็นเรื่องที่ผูกกับความพึงพอใจของผู้ซื้อมากๆ...
ต่อให้แพงแค่ไหน ถ้า "พอใจ" ก็จะซื้อ...
แต่ต่อให้ถูกแค่ไหน ถ้า "ไม่พอใจ" ยังไงก็ไม่ซื้อ...
ซึ่งคำว่า "ความพึงพอใจ" นี่แหละครับ ที่เราจะต้องรู้ให้ได้ว่า มันประกอบมาจากอะไร !!!
ซึ่งผมตอบได้เลยว่า ส่วนใหญ่มาจาก "ประสบการณ์ (Experience) และการรับรู้ (Perception)" ของผู้บริโภค
ตัวอย่างประสบการณ์ เช่น เคยซื้อรองเท้าทรงนี้ แบบนี้ แบรนด์ประมาณนี้ ก็จะพอใจกับราคาเดิมหรือราคาที่ถูกกว่า เป็นต้น
ตัวอย่างการรับรู้ เช่น รถเบนซ์ ที่แม้เราจะไม่เคยซื้อ แต่ก็รับรู้จากสื่อและสิ่งแวดล้อมตัวเรา ทำให้เรารู้สึกโอเคกับราคาที่สูงของเบนซ์ เป็นต้น
เพราะฉะนั้น เราต้องตั้งราคาให้เหมาะกับความพึงพอใจของกลุ่มเป้าหมาย จะให้ดีก็อย่าเดาเองครับ ไปทำวิจัยกับกลุ่มตัวอย่างดีกว่า... ว่าเค้ารับกันได้ไหมกับราคาที่ตั้ง
3. Place
ในเรื่องสถานที่หรือช่องทางจัดจำหน่าย อันนี้ก็ถือเป็นเรื่องสำคัญมากเหมือนกัน เพราะต่อให้ผลิตภัณฑ์ดี ราคาโอเค แต่ถ้าหาซื้อลำบากหรือเข้าถึงยาก... รับรองอีกเช่นกันครับ ว่าไปไม่รอด
เคล็ดลับคือ ต้องดูเรื่องความสะดวกสบายของกลุ่มเป้าหมายเป็นหลัก... อะไรที่ง่าย เร็ว... ผู้คนชอบครับ
ยกตัวอย่างเช่น จ่ายบิลต่างๆ ที่ 7-11 อันนี้ง่าย สะดวกจริง เพราะมีทั่วประเทศ หรือการซื้อตั๋วเครื่องบินผ่านอินเตอร์เน็ท อันนี้ก็ง่าย สะดวก รวดเร็ว เพราะทำได้ทุกที่ ทุกเวลา เป็นต้น
ในยุคนี้ ส่วนใหญ่ก็จะหาพันธมิตรทางธุรกิจที่มีความเชี่ยวชาญ ช่วยดูแลช่องทางจัดจำหน่ายให้โดยเฉพาะ เช่น 7-11, Central Department Store, TV Direct และ DKHS เป็นต้น
4. Promotion
เรื่องสุดท้ายคือ การส่งเสริมการตลาดครับ...
การส่งเสริมการตลาด หลักสำคัญคือ "รู้ว่าควรจะทำอะไร เวลาไหน"
โดยใช้ได้ทั้งหลัก IMC, CRM และ CSR (เช่นกันครับ หาอ่านได้จากหนังสือ ในรายละเอียดเพิ่มเติมของ IMC, CRM และ CSR)
ช่วงเปิดตัวต้องทำอะไร >>> ต้องทำให้คนรู้จักและชื่นชอบ >>> แล้วจะทำยังไง >>> คิด Big Idea คิด Key Message และใช้หลัก IMC ผสมผสานเครื่องมือสื่อสารการตลาด เพื่อให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมาย
ช่วงขยายฐานลูกค้าทำอะไร >>> ใช้หลัก IMC >>> โดยเฉพาะโปรโมชั่น + โฆษณา
ช่วงรักษากลุ่มลูกค้าเดิมทพยังไง >>> ใช้หลัก CRM
ช่วงเติบใหญ่มาก จนมีการกระทบกระทั่งกับสังคม เกิดกระแสสังคมต่างๆ >>> ใช้หลัก CSR
ซึ่งผมคิดเสมอว่า การส่งเสริมการตลาดหรือการสื่อสารการตลาด สำคัญที่ต้องเข้าใจกลุ่มเป้าหมายจริงๆ เช่น เค้าใช้ชีวิตยังไง ชอบ/ไม่ชอบอะไร สื่อที่เข้าถึงพวกเค้าได้มีอะไรบ้าง เป็นต้น...
โปรดอย่าคิดเอาเองครับ.... ควรจะศึกษาและหาข้อมูลดีกว่า... เข้าใจพวกเค้าจริงๆ... ถึงจะสามารถสร้างแคมเปญที่มีประสิทธิภาพ ดังเป็นพลุแตก ได้ทั้งเงิน ได้ทั้งกล่องได้
แต่ส่วนใหญ่ เวลาทำมักจะตามใจ + เอาใจทั้งตัวเองและเจ้านาย (กรณีเจ้านายเอาแต่ใจและหัวดื้อ ไม่ฟังวัยรุ่นนะครับ แต่ถ้าใครเจอเจ้านายเก่งจริง ก็ถือว่าโชคดีไป ^^) ซึ่งมันก็จะเหมือนโยนเงินลงตึกดีๆ นี่เอง ไม่ได้ประโยชน์อะไรกับผลิตภัณฑ์หรือแบรนด์... เพราะสุดท้ายลูกค้าเป้าหมายจะตอบเอง ว่าแคมเปญหรือสื่อที่คุณทำมันเวิร์คไหม (ดูง่ายๆ จากยอดขายในช่วงที่ทำนั้นๆ ครับ)
.
.
.
ก็ประมาณนี้ครับ สำหรับพื้นฐานการตลาด... ถ้าเพื่อนๆ เข้าใจ ผมเชื่อเหลือเกินว่า สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับธุรกิจส่วนตัว และการทำงานประจำได้แน่นอน
.
.
.
ก่อนจะจาก... ก็ขอฝากจุดจำให้กับทุกท่าน (โดยเฉพาะหนุ่มๆ) เกี่ยวกับเลข 4 จะได้ไม่ลืม 4Ps กันครับ ^^
แล้วพบกันใหม่ เร็วๆ นี้ครับ
Wikran M.
ติดตามบทความของผมต่อได้ทุกวันที่...
